Ιστολόγιο

Στο παρόν ιστολόγιο δημοσιεύονται άρθρα και δικαστικές αποφάσεις τον οποίων η επιλογή στηρίχθηκε στην ιδιαιτερότητα των υποθέσεων που έκριναν και στο νομικό ενδιαφέρον που παρουσιάζουν


Σε συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων 679/2016, ως προς την δημοσίευση των δικαστικών αποφάσεων ακολουθείται η πρακτική της ανωνυμοποίησης των στοιχείων των φυσικών προσώπων (ονοματεπώνυμα, διευθύνσεις, καθώς και κάθε άλλο στοιχείο από το οποίο θα μπορούσε εμμέσως να προκύψει η ταυτότητα των φυσικών προσώπων) πλην των στοιχείων που αφορούν στα πρόσωπα των πληρεξουσίων δικηγόρων (βλ. σχετικά τις αποφάσεις με αρ. 1319/2000, 43/2009 της Aρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και τη γνωμοδότηση με αρ. 2/2006).

Αναστολή Διαταγής πληρωμής λόγω αδιαφάνειας του όρου περί μετακύλισης της εισφοράς του ν. 128/75 στον δανειολήπτη – καταχρηστική άσκηση δικαιώματος στην διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων.


Η με αρ. 823/2020 απόφαση του Ειρηνοδικείου Ηρακλείου ανέστειλε την εκτέλεση Διαταγής πληρωμής που είχε εκδοθεί από πιστωτικό ίδρυμα. Τα ενδιαφέροντα ζητήματα της απόφασης εντοπίζονται αφενός στην αδιαφανή επιβάρυνση του δανειολήπτη με την εισφορά του ν. 128/75 και με την δικονομική μεταχείριση της ένστασης καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος στην διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων :

(α) Ακόμα και αν γίνει δεκτό ότι νόμιμα μετακυλίστηκε η εισφορά του ν. 128/1975 σε βάρος του πιστούχου, πάγια η νομολογία κάνει δεκτό ότι και υπό το καθεστώς ελεύθερης διαμόρφωσης των επιτοκίων, η Τράπεζα της Ελλάδος επέβαλε την υποχρέωση για ξεχωριστή αναφορά της σχετικής επιβάρυνσης με αποφάσεις της (ΠΔ/ΤΕ 1969/1993 και 2501/2002). Η ΠΔ/ΤΕ 2501/2002, στο άρθρο Β2 επεκτείνει την υποχρέωση ενημέρωσης του πελάτη από την Τράπεζα και στην επιβολή «ειδικών εισφορών» και η εισφορά του ν. 128/1975 είναι μια τέτοια ειδική εισφορά. Συνεπώς η επιβολή της εισφοράς αυτής στον δανειολήπτη μπορεί να ελεγχθεί μόνο από άποψη διαφάνειας, ιδίως όταν επιβάλλεται χωρίς προηγούμενη επαρκή ενημέρωση ή κατά τρόπο κεκαλυμμένο [ΑΠ 430/2005, ΕφΑθ 1159/2012, ΕφΘεσ 492/2010, ΕφΑθ 1558/2007, ΝΟΜΟΣ, ΜΠρΛαμ 76/2018, ΕφΛαρ 114/2007 ΝΟΜΟΣ].

Εν προκειμένω, σύμφωνα με το άρθρο της ένδικης σύμβασης ορίζεται : «Ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας, ο Ειδικός Φόρος Τραπεζικών Εργασιών και κάθε άλλος φόρος, τα τέλη χαρτοσήμου, άλλα τέλη, εισφορές, δικαιώματα ή κάθε άλλου είδους επιβαρύνσεις υπέρ του Δημοσίου ή οποιουδήποτε τρίτου, που επιβάλλονται ή θα επιβληθούν επί του κεφαλαίου ή των τόκων και των προμηθειών της πίστωσης ή που έχουν με οποιονδήποτε τρόπο με τη σύμβαση αυτή, βαρύνουν αποκλειστικά και μόνο τον πιστούχο στον οποίο και επιρρίπτονται». Από την διατύπωση του ως άνω συμβατικού όρου ευχερώς συνάγεται ότι δεν εξειδικεύεται ούτε το είδος των φόρων, εισφορών κλπ. που επιβαρύνουν τον πιστούχο (δεν γίνεται καμία ειδικότερη μνεία στην επιβολή ρητής κατονομαζόμενης εισφοράς του ν. 128/1975 προσδιοριζόμενη σε ποσοστό επί τοις εκατό, πρβλ. άρθρο 82 ΠΔ/ΤΕ/2501/2002) ούτε ορίζεται αριθμητικά ή ποσοστιαία το μέγεθός τους ώστε να λάβουμε γνώση. Ενόψει τούτου ο ανωτέρω άρθρο 10.1 κρίθηκε αντίθετο στο άρθρο 2251/1994 και ότι ο επίδικος ενσωματωμένος στη σύμβαση Γ.Ο.Σ έχει καταχρηστικό χαρακτήρα αφού οδηγεί στην επιβολή της εισφοράς του ν. 128/1975 κατά τρόπο κεκαλυμμένο, χωρίς να ικανοποιούνται οι απαιτήσεις διαφάνειας και ενημέρωσης του πελάτη.

(β) Η νομολογία, δεν δέχεται την εφαρμογή του άρθρου 281 ΑΚ σε περιπτώσεις κατάχρησης δικονομικών δικαιωμάτων [ενδεικτικά: ΑΠ 1309/1986 ΝοΒ 35, 918, ΑΠ 13/1981 Δ 12, 289 με ενημερωτικό σημείωμα Κ. Μπέη, ΑΠ 224/1986 ΕλλΔνη 27, 1109, ΑΠ 464/1984 ΝοΒ 33, 411, ΑΠ 37/1989 ΕλλΔνη 31, 798, ΑΠ 991/1997 Δ 30, 277 με παρατηρήσεις Ε. Μπαλογιάννη και ενημερωτικό σημείωμα Κ. Μπέη, ΜΠρΛευκ 532/1999 ΑρχΝ 2000, 418, ΑΠ 980/1997 ΕλλΔνη 40 (1999), 295, ΕιρΤρικ 78/1998 ΑρχΝ 1999, 560. Γ. Ράμμος, Εγχειρίδιο αστικού δικονομικού δικαίου, τ. Ι, 1980, § 228, σελ. 624 επ., Κ. Μπέης, Πολιτική δικονομία, τ. Ι Β’, άρθρο 116, σελ. 595, ο ίδιος, Η διαφοροποίηση των όρων απαγόρευσης προσβολής των χρηστών ηθών κατά το άρθρο 281 ΑΚ, 116 ΠολΔ και 5 § 1 Σ – σημείωση στην ΕφΑθ 12729/1995 Η Διαλεκτική του δικονομικού δικαίου τ. ΙΙ, σελ. 663, Σ. Δεληκωστόπουλος – Λ. Σινανιώτης, Κώδιξ πολιτικής δικονομίας, σελ. 301. Πρβλ. και Κεραμέα - Κονδύλη - Νίκα, 116 Ι σελ. 253 επ.].

Ο ισχυρισμός συνεπώς ότι είναι καταχρηστική η άσκηση μιας αγωγής ή μιας αίτησης είναι κατά τα προδιαληφθέντα αβάσιμος και απορριπτέος διότι στις αμιγώς διαδικαστικές πράξεις δεν εφαρμόζεται η διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ που απαγορεύει την καταχρηστική άσκηση δικαιωμάτων του ουσιαστικού δικαίου [ΑΠ 905/2011, ΑΠ 1142/2006 ΝΟΜΟΣ].

Περαιτέρω στη δίκη, των ασφαλιστικών μέτρων, αντικείμενο είναι η εξασφάλιση του ιδιωτικού δικαιώματος και όχι η άσκηση του. Συνεπώς, i) δεν νοείται κατάχρηση του δικαιώματος αυτού, αφού η ΑΚ 281 ρητά αναφέρει, ως προϋπόθεση για την εφαρμογή της, την άσκηση του διαφιλονικουμένου δικαιώματος [Σημαντήρας, Γεν A, No 314, ΑΠ 950/1981 ΕλλΔνη 32, 77, ΑΠ 84/1984 ΝοΒ 33, 239] και ii) ισχυρισμοί που επιδρούν καταλυτικά στο ασφαλιστέο δικαίωμα (όπως η υπό κρίση ένσταση), δεν έχουν έννομη επιρροή [ΑΠ 13/1981 Δ 12, 289, Παμπούκης - Κεραμέας, Γνμ. Δ, 4, 574 (και ιδίως 576, παρ. III 3), πρβλ. και ΑΠ 60/1972 ΝοΒ 20, 622].

Ενόψει τούτων ο ισχυρισμός της αντιδίκου περί καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος, ασκείται απαράδεκτα, διότι σύμφωνα με τα ως άνω εκτεθέντα, αντικείμενο της δίκης των ασφαλιστικών μέτρων είναι του δημοσίου δικαίου διαπλαστικό δικαίωμα του διαδίκου για παροχή δικαστικής προστασίας και όχι το ουσιαστικό δικαίωμα [βλ. ΠολΠρΑρτ 62/1994 ΑρχΝ 1995, 449, ΜΠρΑθ 16353/1999 ΕΕΜΠΔ 1999 ΜΠρΧαλκ, 139/1992 Δνη 1993, 1397, ΕιρΧαλ 525/2005 ΕΔΠΟΛ 2005, 312, ΕιρΤρικ 78/1998 ΑρχΝ 1999, 560, ΕιρΡοδ 11/2007 ΝΟΜΟΣ, ΕιρΡοδ 77/2006 ΝΟΜΟΣ] και συνεπώς αφενός δεν νοείται κατάχρηση του δικαιώματος αυτού, αφού η διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ ρητά αναφέρει ως προϋπόθεση για την εφαρμογή της την άσκηση του διαφιλονικούμενου δικαιώματος [βλ. ΑΠ 84/1984 ΝοΒ 1985, 239] και αφετέρου ισχυρισμοί που επιδρούν καταλυτικά στο ασφαλιστέο δικαίωμα, όπως η εν λόγω ένσταση, δεν έχουν έννομη επιρροή [ad hoc στην αίτηση ασφαλιστικών μέτρων νομής : ΜΠρΘεσπρ 179/2018 ΝΟΜΟΣ, ΕιρΡοδ 184/2017 ΝΟΜΟΣ, ΠΠρΑθ 1371/2012 ΝΟΜΟΣ, Β. Βαθρακοκοίλη, όπ.π., άρθρο 682, αριθ. 115, σελ. 77, Δ. Μακρή, Ασφαλιστικά Μέτρα Νομής και Κατοχής, έκδοση 2005, αριθ. 104, σελ. 92, Παμπούκη - Κεραμέα, Γνμδ Δ 4.574-576, παρ. 1113]

Διαβάστε ολόκληρη την απόφαση