Ιστολόγιο

Στο παρόν ιστολόγιο δημοσιεύονται άρθρα και δικαστικές αποφάσεις τον οποίων η επιλογή στηρίχθηκε στην ιδιαιτερότητα των υποθέσεων που έκριναν και στο νομικό ενδιαφέρον που παρουσιάζουν


Σε συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων 679/2016, ως προς την δημοσίευση των δικαστικών αποφάσεων ακολουθείται η πρακτική της ανωνυμοποίησης των στοιχείων των φυσικών προσώπων (ονοματεπώνυμα, διευθύνσεις, καθώς και κάθε άλλο στοιχείο από το οποίο θα μπορούσε εμμέσως να προκύψει η ταυτότητα των φυσικών προσώπων) πλην των στοιχείων που αφορούν στα πρόσωπα των πληρεξουσίων δικηγόρων (βλ. σχετικά τις αποφάσεις με αρ. 1319/2000, 43/2009 της Aρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και τη γνωμοδότηση με αρ. 2/2006).

Ακυρότητα των ρητρών παρέκτασης διεθνούς δικαιοδοσίας επί ξενοδοχειακών συμβάσεων


Κατά το άρθρο 3 παρ. 1 του Κ.Πολ.Δ στη δικαιοδοσία των Πολιτικών Δικαστηρίων υπάγονται ημεδαποί και αλλοδαποί, εφόσον υφίσταται αρμοδιότητα Ελληνικού Δικαστηρίου. Με τη διάταξη αυτή καθιερώνεται ως κανόνας η διεθνής δικαιοδοσία των ελληνικών Πολιτικών Δικαστηρίων και επί ιδιωτικών διαφορών, εφόσον αυτές συνδέονται με τα ελληνικά Πολιτικά Δικαστήρια με κάποια στοιχεία θεμελιωτικά της αρμοδιότητας τους, κατά τις διατάξεις γενικών και ειδικών δωσιδικιών (ΑΠ 803/2000, ΕλλΔνη 2001/1599, ΕφΠειρ 207/2011, ΔΕΕ 2011/799, ΕφΑθ 6359/2003, ΕλλΔνη 2004, 1466). Στην περίπτωση αυτή, τα ελληνικά Δικαστήρια εφαρμόζουν, επί του δικονομικού μεν πεδίου αποκλειστικώς το ελληνικό Δικονομικό Δίκαιο, επί δε του πεδίου του ουσιαστικού δικαίου το από τις διατάξεις του ελληνικού Ιδιωτικού Διεθνούς Δικαίου υποδεικνυόμενο ως εφαρμοστέο Δίκαιο (ΑΠ 717/2006 ΝΟΜΟΣ, ΕφΑθ 4467/2010, ΔΕΕ 2011/218, ΕφΘεσ 351/2009, ΕφΑΔ 2009, 970). Από την παραπάνω διάταξη, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 42-44 Κ.Πολ.Δ προκύπτει ακόμη, ότι με συμφωνία των μερών μπορεί να αποκλειστεί η διεθνής δικαιοδοσία των ελληνικών Πολιτικών Δικαστηρίων και να καθοριστεί αποκλειστική δικαιοδοσία των Δικαστηρίων άλλης πολιτείας επί υφισταμένων μεν διαφορών ρητώς ή σιωπηρώς, ενώ αν πρόκειται για διαφορές που ενδέχεται να προκύψουν στο μέλλον από ορισμένη έννομη σχέση, εφόσον τούτο καθορίζεται από τα μέρη κατά τρόπο σαφή. Στην περίπτωση αυτή, με βάση τη γενική αρχή της αυτονομίας της ιδιωτικής βουλήσεως, οι διάδικοι με τη σχετική συμφωνία τους εκφράζουν τη βούληση τους και έτσι προβαίνουν στον καθορισμό του συγκεκριμένου κατά τόπον αρμοδίου Δικαστηρίου, η συμφωνία δε αυτή είναι έγκυρη, εκτός αν συντρέχουν άλλοι λόγοι νόμιμης προσβολής της (Ολ.ΑΠ 4/1992, ΝοΒ 40, 707). Ειδικότερα, η συμφωνία αυτή (περί αποκλεισμού της διεθνούς δικαιοδοσίας των ελληνικών Δικαστηρίων επί ορισμένων διαφορών και η υπαγωγή τους στην αποκλειστική δικαιοδοσία των Δικαστηρίων άλλης χώρας) είναι κατ’ αρχάς καθ’ όλα έγκυρη και σύμφωνη τόσο με το άρθρο 25 του ισχύοντος Κανονισμού (ΕΚ) 1215/2012, ο οποίος εφαρμόζεται απευθείας από τον Εθνικό Δικαστή, όπως ακριβώς το Εθνικό Δίκαιο, υπερισχύει δε κατά το άρθρο 249 παρ. 2 (πρώην άρθρο 189) της Συν ΕΚ κάθε αντίθετης και όμοιας διάταξης του εσωτερικού δικαίου. Σημειώνεται δε ότι ο εν λόγω Κανονισμός αντικατέστησε τον προϊσχύσαντα Κανονισμό (ΕΚ) 44/2001 «για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις» ο οποίος είχε όμοιο ακριβώς περιεχόμενο. Συγκεκριμένα, με το άρθρο 25 παρ. 1 του Κανονισμού (ΕΚ) 1215/2012 (ως και του άρθρου 23 παρ. 1 του προϊσχύσαντος Κανονισμού 44/2001) επιτρέπεται ρητώς να συμφωνηθεί μεταξύ των μερών, το ένα εκ των οποίων τουλάχιστον πρέπει να έχει την κατοικία του στο έδαφος κράτους μέλους, να ορίσουν με γραπτή ή και προφορική συμφωνία (που θα επιβεβαιωθεί γραπτώς), ότι οι διαφορές, που έχουν προκύψει ή θα προκύψουν από συγκεκριμένη έννομη σχέση, θα υπάγονται στη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου ή των Δικαστηρίων κράτους μέλους, οπότε τα Δικαστήρια του κράτους αυτού έχουν αποκλειστική διεθνή Δικαιοδοσία (ΑΠ 1309/1991, ΕλλΔνη 33, 1181, ΕφΔωδ 174/1997 ΝΟΜΟΣ).

Κατ' εξαίρεση, όμως, της ανωτέρω δυνατότητας αυτής των μερών, με την παρ. 4 του ίδιου άρθρου (ως και με την παρ. 5 του άρθρου 23 του Κανονισμού 44/2001) ορίζεται, ότι οι συμφωνίες διεθνούς δικαιοδοσίας δεν παράγουν αποτελέσματα, εάν τα Δικαστήρια των οποίων αποκλείουν τη διεθνή δικαιοδοσία, είχαν αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία σύμφωνα με το άρθρο 24 (ως και με το άρθρο 22 του Κανονισμού 44/2001). Στο άρθρο 24 (ως και στο άρθρο 22 παρ. 1 του Κανονισμού 44/2001) αυτού ορίζεται, ότι σε υποθέσεις εμπραγμάτων επί ακινήτων και μισθώσεων ακινήτων έχουν αποκλειστική διεθνή Δικαιοδοσία, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η κατοικία, τα Δικαστήρια του κράτους μέλους της τοποθεσίας του ακινήτου. 

Με βάση τα παραπάνω, σε υποθέσεις μισθώσεων ακινήτων, στις οποίες έχει κριθεί ότι υπάγονται και οι ξενοδοχειακές συμβάσεις, οι τυχόν συμφωνίες παρέκτασης της διεθνούς δικαιοδοσίας δεν παράγουν έννομες συνέπειες, αν αποκλείουν την αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία των Δικαστηρίων κράτους μέλους της τοποθεσίας του ακινήτου του  [βλ. Διβριώτη Άρτεμις, Η Ξενοδοχειακή Σύμβαση, σελ. 221, Κλαβανίδου, Ζητήματα από την ξενοδοχειακή σύμβαση ΕλλΔνη 2002, 27, απολύτως πάγια η νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων : ΕφΑνΚρήτης 75/2018, ΕφΔωδ 193/2018, ΝΟΜΟΣ, ΕφΚρήτης 181/2013, ΕφΠατρ 217/2006, ΑχΝομ 2007, 286, ΜΠρΡόδου 62/2017, ΝΟΜΟΣ, ΜΠρΚω 705/2006, ΕλλΔνη 2007, 638, ΜΠρΡόδου 91/2005, ΝΟΜΟΣ, ΕφΔωδ 174/1997, ΕλλΔνη 43, 24].